دوقلوهاي «هيولا»ي جنگ




نام كتاب: دفتر بزرگ
نـويسنده: آگـــوتا كريستوف
مترجم: اصغر نوري
ناشر: مرواريد
چاپ: دوم، 1391
   
تريلوژي دوقلوها: كتاب اول «دفتر بزرگ» (1986)، كتاب دوم «مدرك» (1989)، كتاب سوم «دروغ بزرگ» (1991): آگوتا كريستوف. اينها مشخصات سه گانه يي است كه در حال حاضر تنها كتاب اول آن به فارسي ترجمه شده است.
    كتاب اول از سه گانه دوقلوها برنده بهترين كتاب سال اروپا (1986) نيز شده است. آگوتا كريستوف، نويسنده مجاري الاصل سويسي است كه از بزرگ ترين نويسندگان معاصر سويس به شمار مي رود. او متولد 30 اكتبر 1956 در مجارستان است. در 21 سالگي به همراه شوهرش و فرزند چهارماهه اش به سويس گريخت. بعد از پنج سال تنهايي، افسردگي و كار سخت در يك كارخانه، محل كارش را ترك كرد و از همسرش جدا شد و به مطالعه زبان فرانسه پرداخت: زباني كه تا پايان عمر براي آفرينش تمامي آثارش از آن بهره گرفت.
    آگوتا كريستوف به صراحت لهجه در نوشتن وفادار است. داستان هايش در زمان و مكان نمي گنجد. كسي نمي داند شخصيت هايش از كجا مي آيند. در آثارش خواننده به طور همزمان مجذوب و مبهوت نثري شديدا مينيماليستي مي شود كه سرسختانه همه تصنع ها را رد مي كند تا خشونت و سياهي زندگي را آن گونه كه خودش حسش مي كند در نزديك ترين حالت ممكن به مخاطب ارايه دهد. كريستوف خود نيز در اين باره مي گويد: «در همه آثارم طنز وجود دارد حتي اگر فضاي سياهي داشته باشند.»
    دفتر بزرگ، از نگاه «ما»ي دو برادر دوقلو روايت مي شود. دوقلوهايي كه در مواجهه با «هيولا»ي جنگ، خود نيز به «هيولا»يي تبديل مي شوند كه در اوج تنهايي و بي كسي به راحتي خود را از گزند حوادث محافظت مي كنند. هرچند در دفتر بزرگ با واقعيت اينكه هيچ كس از ويراني هاي جنگ خانمان سوز در امان نيست روبه رو مي شويم.
    دفتر بزرگ روايت جدايي، هويت گمشده و سرنوشت هاي خردشده در حكومتي مستبد است: روايت جنگ است: جنگي كه از زبان دو كودك به صورت واقعيتي بازشناخته مي شود كه در واقعيت موجود از ريخت افتاده است: واقعيتي با خشونت زباني «ما» كه از جنگ مدام مي گويد و خواننده را در تعليق وامي گذارد تا او را در اين واقعيت به درك اين تنهايي بكشاند. دفتر بزرگ رماني ساده با كنش داستاني بالاو پر از تعليق و بدون احساس از زبان دوقلوهايي كه خشونت جنگ را در زبان شان در لايه هاي مختلف داستان مي توان لمس كرد خواننده را دنبال خود مي كشاند براي درك واقعيتي كه جنگ نام دارد: جنگي كه زبانش خشونت است: خشونتي كه از براي زنده ماندن مي آيد. جنگي كه آدمي را خشن مي كند كه بجنگد تا نميرد: چنانچه خود كريستوف در گفت وگو با مترجم كتاب مي گويد: «قصه رمان در زمان جنگ روي مي دهد.»
    
    
    
 روزنامه اعتماد، شماره 2649 به تاريخ 21/1/92، صفحه 11 (كتاب ايران)


پي نوشت: رمان مدرك در نمايشگاه كتاب امسال توزيع مي شود.